طول و عرض جغرافیایی

عرض جغرافیایی یک نقطه با فاصله زاویه‌ای آن از دایره استوا از صفر تا 90 درجه به طرف شمال و یا جنوب بیان می‌شود. طول جغرافیایی یک نقطه با فاصله زاویه‌ای که نطف النهار آن نقطه با نصف انهار مبدأ می‌سازد بیان می‌گردد. طبق موافقت نامه‌ای که در کنفرانس بین المللی در مورد نصف النهار در واشنگتن دی سی در آمریکا در سال 1884 حاصل شد، نصف النهاری که بر محور نوری رصدخانه سلطنتی گرینویچ از صفر تا 180 درجه نسبت به نصف انهار مبدأ به طرف مشرق و یا مغرب بیان می‌گردد. بنابراین نصف النهار 180 درجه شرقی و 180 درجه غربی بر هم منطبق هستند.

قبله نما

قبله نما جعبه‌ای است مدور ، که از فلز یا پلاستیک که در قسمت فوقانی آن یک عقربه مغناطیسی و در قسمت تحتانی یک یا چند صفحه قرار دارد. روی هر صفحه نام تعدادی از شهرها بر اساس محاسبه دقیق جهت مکه و انحراف مغناطیسی محل نوشته شده است. قبله نمای خودکار محل علاوه بر عقربه مغناطیسی عفربه دیگری به رنگ فلمز یا برنجی یا شب نما دارد. در قبله نمای با صفحه گردان که جدیدترین نوع و خود کار برای همه جا به حساب می‌آید عقربه دیده نمی‌شود، خود صفحه فلزی می‌گردد و توجیه می‌شود.

ساختمان قبله نما

صفحات قبله نما بطور کلی دو نوع است. در صفحات اولیه که هنوز در قبله نماها نصب می‌شود.، مکه معظمه در خارج صفحه در نظر گرفته شده ، ولی در صفحات جدید محل کعبه در وسط صفحه فرض شده است، لذا با یک مرتبه توجیه صفحه بوسیله گرداندن قبله نما (یا بطور خود کار در نمونه‌های با صفحه گردان) خطی که جلوی هر شهر رسم شده جهت قبله آن است بطرف مرکز صفحه. در قبله نماهایی که دارای یک صفحه هستند و نمونه‌های با صفحه گردان ، صفحه عمومی گذارده شده که نام شهرهای مهم را دارد. غیر از صفحه عمومی ، قریب بیست صفحه دیگر برای کشورهای مختلف به زبان فارسی و عربی یا انگلیسی وجود دارد، صفحه مخصوص دلیل احاج و صفحه‌ای با درجات مثل صفحه قطب نماتهیه شده است.